Zonnestelsel


Ons zonnestelsel is een verzameling van hemellichamen waartoe ook de Aarde behoort die zich rond de Zon bewegen, onze centrale ster. Het is ontstaan als overblijfsel van het proces van de geboorte van de Zon.

Planeten

Er zijn in ons zonnestelsel 9 planeten. Deze zijn onderverdeeld in de kleine, aardse planeten (Mercurius, Venus, Aarde en Mars) en reuzenplaneten (Jupiter, Saturnus, Uranus en Neptunus). Daarbuiten is er nog de vreemde eend in de bijt, Pluto.
Ook kom je wel eens de verdeling tegen van binnen- en buitenplaneten (gezien vanaf de Aarde). De binnenplaneten zijn Mercurius en Venus. Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus, Neptunus en Pluto zijn de buitenplaneten.
Zonnestelsel Zon Mercurius Venus Aarde Maan Mars Jupiter Saturnus Uranus Neptunus Pluto
Op het plaatje kun je een planeet aanwijzen en als je dan even wacht dan komt vanzelf de naam tevoorschijn. En door erop te klikken krijg je er meer over te weten.
Of kies uit onderstaande tabel.
Ook de Zon is aan te wijzen maar dit is uiteraard geen planeet.
Mercurius Venus Aarde Mars Jupiter
Saturnus Uranus Neptunus Pluto


Planeto´den of Astero´den

De astero´den zijn mogelijk een overblijfsel van een planeet die ooit door getijdekrachten van Jupiter uit elkaar is getrokken. Ze bevinden zich in een baan om de zon tussen Mars en Jupiter. Er zijn er zo'n honderdduizend(!), ieder met een diameter van 1 tot 1000 km. Ruim 11000 zijn definitief genummerd (en dus is de baan voldoende nauwkeurig bekend) en daarvan hebben er zo'n 8000 een eigennaam.
1 Ceres 5 Astraea 9 Metis 13 Egeria 17 Thetis 253 Mathilde
2 Pallas 6 Hebe 10 Hygiea 14 Irene 18 Melpomene 433 Eros
3 Juno 7 Iris 11 Parthenope 15 Eunomia 19 Fortuna
4 Vesta 8 Flora 12 Victoria 16 Psyche 20 Massalia


Kometen en meteoren

Komeet Hale-Bopp
Kometen bestaan uit stof en ijs. Ze zijn afkomstig uit de Oortwolk en de Kuipergordel. Als ze dichter in de buurt van de zon komen, worden ze verwarmd en komt er gas vrij. Dit gas vormt dan (onder invloed van de zonnewind) een schitterende staart die zo kenmerkend is voor een komeet.
Volgens een populaire theorie zijn de dinosauriŰrs uitgestorven na de inslag van een komeet op de Aarde zo'n 65 miljoen jaar geleden. De krater is teruggevonden voor de kust van het Mexicaanse schiereiland Yucatan.

Meteoor
Meteoren kun je gedurende bijna elke heldere nacht wel zien. Ze kunnen variŰren van stof tot rotsblokken. Tijdens hun val naar het aardoppervlak laten ze een oplichtend spoor achter zich dat je aan de hemel ziet als een streep. Ze worden ook wel vallende sterren genoemd.
Op vaste tijden door het jaar komen er ook zogenaamde meteorenregens voor. Er wordt aangenomen dat ze verbonden zijn aan periodieke kometen die stof en gruis in baan om de zon achterlaten. Als wij een meteorenregen zien dan passeert de Aarde zo'n baan van een komeet. Andere meteoren zijn afkomstig van planeto´den.
De streep aan de sterrenhemel heet een meteoor. Als het object op de Aarde wordt teruggevonden dan heet het een meteoriet. Een zeer heldere meteoor wordt ook wel een vuurbol genoemd. Deze zijn soms ook overdag te zien.
In de tabel hieronder vind je een aantal meteorenzwermen die je kunt zien door het jaar heen:
Zwerm Periode Maximum ZHR Snelheid (km/s) Oorsprongskomeet Bijzonderheden
Bo÷tiden 1 jan - 5 jan 4 jan 120 41 Onbekend scherp maximum
Perse´den 17 jul - 24 aug 12 aug 100 59 P/Swift-Tuttle zeer rijke zwerm, twee pieken, snel, veel nalichtende sporen, 2e piek 13 aug
Orioniden 2 okt - 7 nov 21 okt 20 66 P/Halley snel, nalichtende sporen
Leoniden 14 nov - 21 nov 17 nov wisselend 71 P/Tempel-Tuttle storm in 1966, vuurbollenregen in 1998
Geminiden 7 dec - 17 dec 13 dec 120 35 planeto´de 3200 Phaethon zeer rijke zwerm, veel heldere meteoren


Versie 1.1.8 - ę 2001 Peter van der Wijst.